![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/image-5.png)
I. GIỚI THIỆU VỀ IC NE555
IC NE555 là một trong những linh kiện điện tử phổ biến nhất và được sử dụng rộng rãi trong nhiều ứng dụng khác nhau. Được giới thiệu bởi công ty Signetics vào năm 1972, NE555 đã trở thành một trong những IC thời gian phổ biến nhất và đã được sản xuất hàng triệu đơn vị từ đó.
NE555 được thiết kế để tạo ra các tín hiệu xung với thời gian độc lập được điều chỉnh. Mạch trong NE555 bao gồm một số bộ phận chính bao gồm transistor, resistor và capacitor, tạo thành một bộ chấm dứt dựa trên nguyên lý so sánh và sạc điện của capacitor.
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/image-6.png)
IC NE555 có thể được cấu hình để hoạt động ở các chế độ khác nhau, phụ thuộc vào việc kết nối các chân và các thành phần ngoại vi. Các chế độ phổ biến nhất bao gồm:
- Chế độ mono-stable (one-shot): Trong chế độ này, NE555 sẽ tạo ra một xung đơn vị có thời gian bật được định trước khi tự động tắt. Thời gian bật được xác định bởi các giá trị của resistor và capacitor kết nối với IC.
- Chế độ astable: Trong chế độ này, NE555 sẽ tạo ra các xung không ổn định mà thời gian bật và tắt có thể được điều chỉnh độc lập. Điều này làm cho NE555 trở thành một bộ tạo xung.
- Chế độ bi-stable: Trong chế độ này, NE555 hoạt động như một flip-flop, duy trì một trạng thái bật hoặc tắt cho đến khi có một tín hiệu bên ngoài thay đổi trạng thái.
IC NE555 là một linh kiện điện tử rất phổ biến và mạnh mẽ trong thiết kế mạch. Nó là một bộ đếm / tạo xung có thể cấu hình ở nhiều chế độ khác nhau như mono-stable, astable và bi-stable. Đặc tính linh hoạt của NE555 làm cho nó trở thành lựa chọn lý tưởng cho việc thiết kế mạch điều khiển và đóng cắt.
Cảm biến ánh sáng – quang trở là một thành phần cảm biến thường được sử dụng để phản ánh mức độ ánh sáng xung quanh. Quang trở thay đổi điện trở của nó tùy thuộc vào mức độ ánh sáng mà nó nhận được, và điều này làm cho nó trở thành một công cụ hữu ích trong việc điều khiển các thiết bị dựa trên môi trường ánh sáng.
Kết hợp giữa IC NE555 và quang trở, chúng ta có thể thiết kế một mạch đóng cắt có khả năng tự động điều chỉnh dựa trên mức độ ánh sáng xung quanh. Điều này có thể hữu ích trong nhiều ứng dụng, từ việc tự động bật đèn vào buổi tối cho đến việc kiểm soát hệ thống tưới cây dựa trên mức độ ánh sáng ban ngày.
Trong các chương tiếp theo của bài viết, chúng ta sẽ đi sâu vào cách kết nối và cấu hình mạch sử dụng IC NE555 và quang trở, cùng với các bước kiểm tra và tinh chỉnh để đảm bảo hoạt động ổn định và chính xác.
II. QUANG TRỞ VÀ ỨNG DỤNG TRONG MẠCH ĐIỆN TỬ
Quang trở, hay còn gọi là cảm biến ánh sáng, là một loại linh kiện điện tử có khả năng thay đổi điện trở của nó tùy thuộc vào mức độ ánh sáng mà nó nhận được. Điều này làm cho quang trở trở thành một công cụ hữu ích trong việc cảm nhận và phản ánh môi trường ánh sáng xung quanh.
Trong mạch điện tử đóng cắt, quang trở có thể được sử dụng như một cảm biến để điều khiển hoạt động của mạch dựa trên điều kiện ánh sáng. Khi mức độ ánh sáng đạt một ngưỡng nhất định, điện trở của quang trở thay đổi, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của mạch.
Ứng dụng của quang trở trong mạch điện tử là rất đa dạng. Dưới đây là một số ứng dụng phổ biến:
- Điều khiển đèn tự động: Quang trở có thể được sử dụng để cảm nhận mức độ ánh sáng xung quanh và tự động bật hoặc tắt đèn phù hợp. Điều này giúp tiết kiệm năng lượng và tăng cường tiện ích cho người sử dụng.
- Điều khiển cửa tự động: Trong các ứng dụng như cửa ra vào tự động, quang trở có thể được sử dụng để phát hiện sự hiện diện của người hoặc vật thể trong tầm nhìn, từ đó kích hoạt hoặc vô hiệu hóa hệ thống mở cửa.
- Điều khiển tưới cây tự động: Trong hệ thống tưới cây tự động, quang trở có thể được sử dụng để đo lượng ánh sáng mặt trời và điều chỉnh lịch trình tưới cây phù hợp.
III. THIẾT KẾ MẠCH ĐÓNG CẮT SỬ DỤNG NE555 VÀ QUANG TRỞ
3.1 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH THIẾT KẾ
Bước 1: Kết nối quang trở với IC NE555 như một cảm biến ánh sáng:
- Kết nối một chân của quang trở với nguồn điện dương (Vcc).
- Kết nối chân còn lại của quang trở với chân số 7 (Discharge) của IC NE555.
- Đảm bảo rằng có một resistor được kết nối giữa chân số 7 và Vcc để giới hạn dòng điện qua quang trở.
Bước 2: Thiết lập cấu hình IC NE555:
- Sử dụng ba chân của IC NE555 như sau:
- Chân số 1 (GND): Kết nối với nguồn điện âm (ground).
- Chân số 2 (Trigger): Kết nối với chân số 6 (Threshold) thông qua một resistor và một capacitor để tạo thành một bộ chấm dứt.
- Chân số 3 (Output): Kết nối với thiết bị hoạt động (ví dụ: một đèn LED) hoặc mạch điều khiển khác.
Bước 3: Cấu hình các thành phần ngoại vi:
- Chọn giá trị của resistor và capacitor kết nối với chân số 2 và 6 của IC NE555 để đạt được thời gian chờ mong muốn của mạch.
- Đảm bảo rằng mức ngưỡng của quang trở được thiết lập sao cho khi mức độ ánh sáng vượt quá ngưỡng này, quang trở sẽ thay đổi điện trở của nó, kích hoạt hoặc vô hiệu hóa mạch NE555 tùy thuộc vào cấu hình.
Bước 4: Kiểm tra và tinh chỉnh:
- Kết nối nguồn điện và thiết bị hoạt động vào mạch và kiểm tra hoạt động của mạch.
- Điều chỉnh giá trị của resistor và capacitor để đảm bảo rằng mạch hoạt động chính xác và ổn định theo yêu cầu.
Bước 5: Tối ưu hóa và bảo trì:
- Kiểm tra lại mạch sau mỗi thời gian để đảm bảo rằng nó vẫn hoạt động đúng cách.
- Tối ưu hóa và điều chỉnh mạch nếu cần thiết để đáp ứng các yêu cầu cụ thể của ứng dụng.
Với các bước trên, chúng ta có thể thiết kế một mạch đóng cắt sử dụng IC NE555 và quang trở để điều khiển các thiết bị dựa trên mức độ ánh sáng xung quanh.
3.2. SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/schematic_001-1024x720.png)
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/image-7.png)
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/image-8.png)
IV. KIỂM TRA VÀ TINH CHỈNH MẠCH
4.1. CÁC BƯỚC KIỂM TRA CƠ BẢN
Sau khi hoàn thành việc kết nối mạch đóng cắt sử dụng IC NE555 và quang trở, việc kiểm tra và tinh chỉnh mạch là bước quan trọng để đảm bảo rằng nó hoạt động như mong đợi và đáp ứng được các yêu cầu cụ thể của ứng dụng. Dưới đây là các bước cơ bản để thực hiện kiểm tra và tinh chỉnh mạch:
Bước 1: Kiểm tra cơ bản:
- Kết nối nguồn điện và thiết bị hoạt động vào mạch.
- Kiểm tra xem mạch có hoạt động hay không khi mức độ ánh sáng thay đổi. Đảm bảo rằng thiết bị hoạt động được được kích hoạt hoặc vô hiệu hóa như mong đợi.
Bước 2: Điều chỉnh thời gian:
- Điều chỉnh giá trị của resistor và capacitor kết nối với chân Trigger và Threshold của IC NE555 để điều chỉnh thời gian bật và tắt của mạch.
- Thực hiện kiểm tra để đảm bảo rằng thời gian hoạt động và thời gian nghỉ của mạch đáp ứng được yêu cầu của ứng dụng.
Bước 3: Kiểm tra độ nhạy của cảm biến:
- Thử nghiệm mạch với các mức độ ánh sáng khác nhau để đảm bảo rằng quang trở phản ứng đúng cách và chuyển đổi giữa trạng thái hoạt động và nghỉ một cách chính xác.
Bước 4: Điều chỉnh ngưỡng cảm biến:
- Nếu cần thiết, điều chỉnh ngưỡng cảm biến của quang trở để thay đổi điều kiện kích hoạt hoặc vô hiệu hóa mạch.
- Thực hiện kiểm tra để đảm bảo rằng ngưỡng cảm biến được thiết lập phù hợp với môi trường ánh sáng cụ thể của ứng dụng.
Bước 5: Kiểm tra và đánh giá cuối cùng:
- Thực hiện kiểm tra cuối cùng để đảm bảo rằng mạch hoạt động ổn định và đáp ứng được yêu cầu của ứng dụng.
- Đánh giá các thay đổi và điều chỉnh cần thiết để tối ưu hóa hiệu suất và đáp ứng của mạch.
Với các bước kiểm tra và tinh chỉnh cẩn thận, chúng ta có thể đảm bảo rằng mạch đóng cắt sử dụng IC NE555 và quang trở hoạt động chính xác và ổn định trong các ứng dụng thực tế.
4.2. MẠCH IN THỰC TẾ
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/IMG_20230926_120736-576x1024.jpg)
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/IMG_20230926_120903-576x1024.jpg)
![](https://thanhelectronics.com/wp-content/uploads/2024/03/c8oy9y-1024x1024.jpg)
NGUYỄN XUÂN THÀNH
Tôi là một chuyên gia đam mê về công nghệ và có niềm đam mê mãnh liệt đối với lĩnh vực tự động hóa và Internet of Things (IoT). Với kinh nghiệm đa dạng và sâu rộng, tôi đã dành nhiều năm để nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp sáng tạo trong ngành này.